چگونگی عملكرد رلههاي حفاظتي
عملكرد رلههاي حفاظتي:محافظت
از سيستمهاي توليد و انتقال نيرو يك مبحث كاملاً اختصاصي است و در
شركتهاي وزارت نيرو تنظيم و محاسبات مربوط به نصب دستگاههاي، حفاظتي مورد
نياز توسط قسمت مربوط (رلياژ و كنترل مدار) انجام ميگيرد كه بحث رله و
حفاظت موكول مينماييم. به طور كلي دستگاههاي محافظت بر ميناي برقراري
جريان، ناتعادلي جريان، ولتاژ برابر قدري ورودي و خروجي
از شينهها و ترانسفورماتورها جريان در هر دو ـ انتهاي سيم بندي واحدها،
درجه حرارت و يا كميتهاي تنظيم ميشوند.چنانچه سيستم از حالت عادي خارج
شود رلهها وضعيت جديد را تشخيص داده و با بستن اتصالات در مداري كه توسط
ولتاژ DC تغذيه ميگردد فرمان لازم جهت عملكرد ديژنكتورها و كليدها را صادر
كرده و در نتيجه خطوط، ترانسفورماتور و يا ساير دستگاهها را از مدار خارج
مينمايد.كميتهاي عمومي مورد استفاده حفاظت عبارتند از:1ـ جريان اضافي2ـ ناتعادلي جريان3ـ ازدياد و يا كاهش بيش از حد ولتاژ4 ـ كاهش امپدانس5ـ ديفرانسيل (تفاوت)6ـ تعادل فازها7ـ فركانس (بيشتر يا كمتر از حد نرمال)8ـ درجه حرارت9 ـ مقايسهبا
توجه به حالات فوقالذكر رلههاي مخصوص طرح و ساخته شدهاند كه در موارد
بسياري مجموعهاي از رلههاي حفاظتي مورد استفاده قرار ميگيرند.جهت
كاربرد سيستمها، رلهها معمولاً طوري طراحي ميشوند كه با جريان و ولتاژ
كم در حدود 1 الي 10 آمپر در سيم پيچهاي و 115 ولت در سيمپيچهاي ولتاژ
تحريك شده و فرمان قطع صادر نمايند.به منظور استفاده از قدرت سيستم جهت
تغذيه اين گونه رلهها و بدليل زياد بودن ولتاژ و جريان در سيستم از
ترانسفورماتورهاي ولتاژ و جريان استفاده نموده و با كاهش اين مقادير آنها
را قابل استفاده براي مدار تغذيه رلهها مينمايند.رله Relayدر
مدار الكتريكي عيبهاي فراواني بوجود ميآيد، نقصي كه در يك وسيله الكتريكي
اعم از مولد يا ترانسفورماتور بالاخره خطوط مخلوط انتقال پديد ميآيد
ميبايست فوراً معلوم و از سيستم جدا گردد.دو علت مشخص و اصلي براي اين عمل وجود دارد.الف ) اگر اتصالي يا عيب سريع از بين نرود ممكن است باعث شود بدون آن كه احتياجي باشد برق مشتركين براي مدتي قطع گردد.ب
) با قطع و خارج كردن سريع قسمت معيوب از مدار ميزان خسارت وارده به
دستگاه محدود ميشود و بالاخره هدف وسعي در سيستم صنعت برق برقراري يك
جريان دايمي و بدون وقفه براي مشتركين و در ضمن هدف مزبور حفاظت و نگهداري
خود سيستم ميباشد تا دستگاهها در عمر تعيين شده خود قابل استفاده و
بهرهبرداري باشند براي اين مقصود حفاظت كلي و خود كار سيستم بعهده دستگاهي
به نام رله واگذار رشد و رلهها بر حسب نوع كارشان به صورتهاي مختلف ساخته
ميشوند كه انواع آنها بسيار زياد بوده و ضمناً تحليل رلهها از نظر علمي
جزء برنامه و كار پستها نميباشد بدين منظور با تعدادي از آنها كه عموماً
در پستها وجود دارند به طور مختصر آشنا ميشويم.رله اضافي جريان (عملكرد رلهها)با
نام انگليسي اوركانت (Over . Current) زماني كه در مداري اتصالي رخ ميدهد
جريان جاري در آن افزايش مييابد و در بيشتر حالات اتصالي به مراتب بيشتر و
بلكه چندين برابر جريان معمولي مورد مصرف خواهد بود. اين رله پس از زمان
متناسب با عكس افزايش جريان فرمان قطع به مدار اتصالي شده ميدهد، البته هر
چه شدت جريان بيشتر از حد مجاز تعيين شده باشد. سرعت قطع اين رله هم بيشتر
خواهد بود به طوري كه گاهي به ضرورت بعضي از خطوط را با رله اوركارنت با
آلمان Instantaneua (به معني آني ) مورد استفاده قرار ميدهند.كار اين
رله اين است كه پس از احساس جريان زياد فرمان قطع آني ميدهد، به عبارت
ديگر از دريافت اتصالي تا قطع جريان زماني فوت نميشود در حاليكه برخي از
رلههاي اوركارنت فاقد اين آلمان ميباشند و پس از احساس جريان زماني بعد
قطع ميكند كه آن را Time Relay مينامند. متذكر ميشود كه واحد سنجش زمان
ثانيه ميباشد.رله ديستانس «رله مسافت»«عملكرد رله»:با
نام انگليسي ديستانس «Distance Relay» كه رله مقاومت سنج هم گفته ميشوند
نوعي رله حفاظتي بوده كه زمان قطع آن تابع امپدانس طول خط ميباشد. بدين
مفهوم كه در نقاط مختلف يك سيستم بهم پيوسته يا حلقوي مانند شبكه توانير
تعدادي رله ديستانس نصب شده حال در يك نقطه غير مشخص از اين شبكه يك اتصال
كوتاه بوجود ميآيد با بروز اين اتصالي تمام رلههاي ديستانس اين كه جريان
اتصال كوتاه از آنها عبور ميكند تحريك ميشوند. ولي فقط نزديكترين رله به
محل اتصالي موفق به قطع سيم اتصالي شده از شبكه ميشود زيرا قطعه سيم بين
اين دو نقطه كوچكترين امپدانس را شامل است و به اين جهت زمان قطع اين رله
نيز از همه كوتاهتر ميباشد.از مزاياي اين رلهها «رله ديستانس» اين
است كه صرفنظر از نزديكترين رله به محل اتصالي كه وظيفه قطع را بعهده دارد
ساير رله هاي ديستانس موجود در شبكه به ترتيب فاصله حالت رله رزرو را دارند
كه اگر هر گاه نقصي در يك رله بوجود آمد و اتصال كوتاهي را كه در شعاع
عملش بود احساس نكرد و بالاخره قطع نكرد رله بعدي عمل قطع را انجام ميدهد و
اين رله تجهيزات فراواني دارد كه مفصلتر از رلههاي ديگر ميباشد و آن را
ميتوان جهت حفاظت هر نوع شبكه و با هر فشار الكتريكي بكار برد، اضافه
ميشود بر حسب نوع و ضرورت شبكه از انواع اين رله كه عبارتند از رله
امپدانس Impedance كه به فرانس امپدانس مسگويند.و داير كشنال Directional ميباشند استفاده ميگردد.رله وصل مجدد « رله ريكلوزينگ»به
عبارت انگليسي Reclosing Relay اگر به عللي رله محافظ خطي فرمان قطع داد،
اپراتور مربوط ابتدا آن را ريست كرده (ريست كردن يعني به حالت اول در
آوردن) و اگر ريست شد به ديژنكتور آن خط فرمان وصل ميدهد در اينجا اين
سئوال پيش ميآيد، رلهاي كه قطع كرد حتماً تحت تاثير يك اتصالي و حادثه
فرمان قطع داده پس چگونه بدون اين كه از آن خط رفع عيب به عمل آيد مجدداً
فرمان وصل داده شده و رله مربوط هم بعد از جريان دادن خط ديگر قطع نكرده؟جواب
اين كه گاهي حوادث زود گذرو آني هستند بعبارت ديگر با از اين بين رفتن
حادثه عوارض و آثار آنها هم از بين ميروند مانند طوفانهاي شديد (كه باعث
به حركت در آوردن شن و ماسه در طول خط ميشوند.)رعد و برق آني، عبور وجهش
اتفاقي پرندههاي بزرگ و غير و ملاحظه ميگردد. خط مورد بحث به علت حادثه
اي كه در يك لحظه پيش آمده و به طور كلي از بين رفته ميبايست مدتي بيبرق
بماند تا اپراتور مربوط آن خط را مجدداً وصل كنيد.به خاطر عدم وجود
وقفه در برقراري جريان برق از رله ريكلوزينگ استفاده ميشود كه اگر قطع
نمود اغين رله يك مرتبه فرمان وصل مجدد ميدهد ولي اگر ادامه پيدا كرد ديگر
وصل نميكند زيرا اتصالي و اشكال از بين نرفته و ميبايست رفع گردد.رله ديفرانسيل : Differantial . Relayاين
رله بر اساس مقايسه جريانها كار ميكند و بدينوسيله جريان در ابتدا و
انتهاي وسيلهاي كه بايد حفاظت شود سنجيده شده و با هم مقايسه ميشود. اين
تفاوت جريان در دو طرف محدود محافظت شده اغلب در اثر اتصال كوتاه يا اتصال
زمين و غيره بوجود ميآيد. مثلاً براي حفاظت يك ترانسفورماتور مقايسه
جريانهاي قبل و بعد از ترانسفورماتور توسط ترانسفورماتورهاي جريان انجام
ميشود. و اين ترانسفورماتورهاي جريان بايد داراي جريان ثانويه همديگر را
خنثي كرده و راه بدون جريان باشد اگر اين برابري در دو طرف محدوده حفاظت
شده در اثر اتصالي داخلي از بين برود تفاوت جريانهاي ترانسفورماتور جريان
از مد او رله عبور كرده و باعث تحريك آن ميشود كه مستقيم يا غير مستقيم
سبب قطع كليد شبكه حفاظت شده ميگردد، اين رله فقط محدوده داخل خود را
محافظت ميكند به اين جهت از آن بيشتر براي حفاظت ترانسفورماتور، ژنراتورها
و موتورهاي فشار قوي و با سبار استفاده ميشود.رله بوخ هلتس Buchholz . Relayاين
رله جهت حفاظت دستگاهي كه توسط روغن خنك ميشود و با از روغن بعنوان عايق
در آن استفاده شده است و داراي ظرف انبساط ميباشد مورد استفاده قرار
ميگيرد بدين ترتيب كه با بوجود آمدن گاز يا هوا در داخل منبع روغن دستگاه و
با پايين رفتن سطح روغن از حد مجاز و يا در اثر جريان پيدا كردن شديد روغن
به كار ميافتد و سبب به صدا در آوردن زنگ آلارم ميشود و يا اينكه
مستقيماً دستگاه خسارات ديده را از برق قطع ميكند، رله بوخ هلتس به قدري
دقيق است كه به محض اتفاق افتادن كوچكترين خطايي عمل ميكند و مانع آن
ميشود كه دستگاه خسارت زياد ببيند اگر از اين رله براي حفاظت
ترانسفورماتور روغني استفاده شود خطاهاي كه سبب بكار انداختن رله بوخ هلتس
ميشود عبارتند از:1ـ جرقه بين قسمتهاي زير فشار و هسته ترانسفورماتور2 ـ اتصال زمين (فاز با بدنه)3ـ اتصال حلقه و كلاف4 ـ قطع شدن در يك فاز5 ـ سوختن آهن6 ـ چكه كردن روغن از ظرف روغن يا از لولههاي ارتباطي (همينطور رادياتور)رله زمين Grounding Relayكليه
مولدها و ترانسفورماتور شبكه را عموماً به طريق ستاره اتصال ميدهند (y) و
نقطه وسط را به زمين وصل ميكنند و اتصال نقطه وسط را به انگليسي Neutral
نوترال و به فرانسه نول مينامند. در شرايط عادي جريان از فازها عبور نموده
و در سيم خنثي صفر ميباشد ولي اگر اتصالي صورت گيرد كه باعث عدم تعادل
بين فازها شود، جريان اضافي از طريق اين سيم به زمين هدايت ميشود و در
همين ميشود و در همين مسير رلهاي كه جهت حفاظت سيستم در مقابل اتصال زمين
در نظر گرفته شده از جرياني كه از نقطه صفر مي گذرد تحريك و فرمان قطع
ميدهد.اتصال زمين:در تاسيسات و شبكه برق دو نوع زمين كردن وجود دارد.1ـ زمين حفاظتي2ـ زمين الكتريكيزمين
حفاظتي: كه آن را Earth مينامند عبارت است از اتصال قسمتهاي دستگاه و
تاسيسات الكتريكي كه از مدار الكتريكي كه از مطلقاً عايق بوده به زمين
اتصال داده ميشود. به جهت حفاظت ابتدا افرادي كه با آن تجهيزات كار
ميكنند دوم حفاظت خود آن وسيله دستگاه در مقابل رعد و برق و غيره.هر
گاه به علت اتصال بدنه در اثر شكستگي مقرهها و يا از بين رفتن عايق بندي
جريان از طريق اتصال با زمين به زمين تخليه ميگردد و اما توجيه اين كه اين
جريان در بدنه پايه چگونه به زمين تخليه ميگردد كه خطر تماس با آن از بين
ميرود اين است كه زمين هادي بسيار خوبي است براي عبور جريان و ميدانيم كه
جريان برق از مقاومتي به خوبي مي گذرد كه مقدار مقاومت آن كم باشد در حالي
كه بدن انسان در مقايسه با سيم ارت مقاومت زيادي دارد.پس ملاحظه
ميگردد. با توجه به اين كه جريان برق به نسبت مقاومتها تقسيم يا جاري
ميگردد پس آن قدر جرياني كه از بدن شخص ميگذرد زياد نيست كه خطرناك باشد و
تمام جريان از محل سيم به زمين خواهد گذشت.زمين الكتريكي: عبات است از
زمين كردن قسمتي از دستگاههاي الكتريكي و تاسيسات برقي كه جزء مدار
الكتريكي است مثل نقطه صفر اتصال ستاره ترانسفورماتورها و ژنراتورها و غيره
كه آن را انوترال يا نول مينامند كه اين نحوه زمين كردن به طور كلي
تجهيزات الكتريكي را از نظر اتصالات داخلي كه گاهي باعث بوجود آمدن
جريانهاي زياد و مضر در داخل آن ميباشد.حفاظت مينمايد به اين ترتيب
اگر در اثر اتفاقي بين فازهاي ژنراتوري ترانسفورماتوري با زمين عدم تعادل
پيش بيايد آن جريان اضافي از نقطه نول گذشته و مدار رله مربوط را تحريك و
جريان قطع خواهد گرديد.
[ چهارشنبه یازدهم خرداد 1390 ] [ 15:29 ] [ معین الدین اطهریان ]
نظر بدهید
فیبر نوری چگونه کار می کند؟
فیبر نوری چگونه کار می کند؟ هرجا که صحبت از سیستم های جدید مخابراتی، سیستم های تلویزیون کابلی و اینترنت باشد، در مورد فیبر نوری هم چیزهایی میشنوید. فیبرهای
نوری از شیشه شفاف و خالص ساخته میشوند و با ضخامتی به نازکی یک تار موی
انسان، میتوانند اطلاعات دیجیتال را در فواصل دور انتقال دهند. از آنها
همچنین برای عکسبرداری پزشکی و معاینه های فنی در مهندسی مکانیک استفاده
میشود. یک رشته فیبر نوری در این مقاله میخوانیم که این فیبرهای نوری چگونه نور را منتقل میکنند و نیز درمورد روش عجیب ساخت آنها ! فیبرنوری چیست؟ فیبرهای
نوری رشته های بلند و نازکی از شیشه بسیار خالصند که ضخامتی در حدود قطر
موی انسان دارند. آنها در بسته هایی بنام کابلهای نوری کنار هم قرار داده
میشوند و برای انتقال سیگنالهای نوری در فواصل دور مورد استفاده قرار
میگیرند. اگر با دقت به یک رشته فیبر نوری نگاه کنید، می بینید که از قسمتهای زیر ساخته شده : • هسته _ هسته بخش مرکزی فیبر است که از شیشه ساخته شده و نور در این قسمت سیر میکند. قسمتهای مختلف یک رشته فیبر نوری
• لایه روکش _ واسطه شفافی که هسته مرکزی فیبر نوری را احاطه میکند وباعث انعکاس نور به داخل هسته میشود. • روکش محافظ _ روکشی پلاستیکی که فیبر نوری در برابر رطوبت و آسیب دیدن محافظت میکند. صدها
یا هزاران عدد از این رشته های فیبر نوری بصورت بسته ای در کنار هم قرار
داده میشوند که به آن کابل نوری گویند. این دسته از رشته های فیبر نوری با
یک پوشش خارجی موسوم به ژاکت یا غلاف محافظت میشوند. فیبرهای نوری دو نوعند : •
فیبرهای نوری تک وجهی _ این نوع از فیبرها هسته های کوچکی دارند ( قطری در
حدود inch (۴-) ۱۰x ۵/۳ یا ۹ میکرون ) و میتوانند نور لیزر مادون قرمز (
با طول موج ۱۳۰۰ تا ۱۵۵۰ نانومتر ) را درون خود هدایت کنند. • فیبرهای
نوری چند وجهی _ این نوع از فیبرها هسته های بزرگتری دارند ( قطری در حدود
inch (۳-) ۱۰x ۵/۲ یا ۵/۶۲ میکرون ) و نور مادون قرمز گسیل شده از دیودهای
نوری موسوم به LEDها را ( با طول موج ۸۵۰ تا ۱۳۰۰ نانومتر ) درون خود هدایت
میکنند. برخی از فیبرهای نوری از پلاستیک ساخته میشوند. این
فیبرها هسته بزرگی ( با قطر ۴ صدم inch یا یک میلیمتر ) دارند و نور مریی
قرمزی را که از LEDها گسیل میشود ( و طول موجی برابر با ۶۵۰ نانومتر دارد )
هدایت میکنند. بیایید ببینیم طرز کار فیبر نوری چیست. یک فیبر نوری چگونه نور را هدایت میکند؟ فرض
کنید میخواهید یک باریکه نور را بطور مستقیم و در امتداد یک کریدور
بتابانید. نور براحتی در خطوط راست سیر میکند و مشکلی ازین جهت نیست. حال
اگر کریدور مستقیم نباشد و در طول خود خمیدگی داشته باشد چگونه نور را به
انتهای آن میرسانید؟ برای این منظور میتوانید از یک آینه استفاده کنید
که در محل خمیدگی راهرو قرار میگیرد و نور را در جهت مناسب منحرف میکند.
اگر راهرو خیلی پیچ در پیچ باشد و خمهای زیادی داشته باشد چه؟ میتوانید
دیوارها را با آینه بپوشانید و نور را به دام بیندازید بطوریکه در طول
راهرو از یک گوشه به گوشه دیگر بپرد. این دقیقا همان چیزی است که در یک
فیبرنوری اتفاق می افتد. نور در یک کابل فیبرنوری، بر اساس قاعده ای
موسوم به بازتابش داخلی، مرتبا بوسیله دیواره آینه پوش لایه ای که هسته را
فراگرفته، به این سو و آن سو پرش میکند و در طول هسته پیش میرود.
تصویری از بازتابش کلی نور در یک فیبر نوری از
آنجا که لایه آینه پوش اطراف هسته هیچ نوری را جذب نمیکند، موج نور
میتواند فواصل طولانی را طی کند. به هر حال، برخی از سیگنالهای نوری در حین
حرکت در طول فیبر، ضعیف میشوند که علت عمده آن وجود برخی ناخالصیها داخل
شیشه است. میزان ضعیف شدن سیگنال به درجه خلوص شیشه بکار رفته در داخل فیبر
و نیز طول موج نوری که درون فیبر سیر میکند بستگی دارد (بعنوان مثال ۸۵۰ نانومتر = ۶۰ تا ۷۵ درصد در هر یک کیلومتر ۱۳۰۰ نانومتر = ۵۰ تا ۶۰ درصد در هر یک کیلومتر ۱۵۵۰ نانومتر = بیش از ۵۰ درصد در هر یک کیلومتر ). برخی
از فیبرهای نوری هم هستند که سیگنال در داخل آنها خیلی کم تضعیف میشود.
(کمتر از ۱۰ درصد در هر یک کیلومتر برای ۱۵۵۰ نانومتر ). سیستم ارتباط بوسیله فیبرنوری برای
پی بردن به اینکه فیبرهای نوری چگونه در سیستم های ارتباطی مورد استفاده
قرار میگیرند، اجازه دهید نگاهی بیاندازیم به فیلم یا سندی که مربوط به جنگ
جهانی دوم است. دو کشتی نیروی دریایی را درنظر بگیرید که از کنار یکدیگر
عبور میکنند و لازم است باهم ارتباط برقرار کنند درحالی که امکان استفاده
از رادیو وجود ندارد و یا دریا طوفانی است. کاپیتان یکی از کشتی ها پیامی
را برای یک ملوان که روی عرشه است میفرستد. ملوان آن پیام را به کد مورس
ترجمه میکند و از نورافکنی ویژه که یک پنجره کرکره جلو آن است برای ارسال
پیام به کشتی مقابل استفاده میکند. ملوانی که در کشتی مقابل است این پیام
مورس را میگیرد، ترجمه میکند و به کاپیتان میدهد. (ملوان کشتی دوم عکس عملی
را انجام میدهد که ملوان کشتی اول انجام داد.) حالا فرض کنید این
دو کشتی هر یک در گوشه ای از اقیانوسند و هزاران مایل فاصله دارند و در
فاصله بین آنها یک سیستم ارتباطی فیبرنوری وجود دارد. سیستم های ارتباط بوسیله فیبرنوری، شامل این قسمت هاست: • فرستنده _ سیگنالهای نور را تولید میکند و به رمز در میاورد. • فیبرنوری _ سیگنالهای نور را تا فواصل دور هدایت میکند. • تقویت کننده نوری _ ممکن است برای تقویت سیگنالهای نوری لازم باشد. (برای ارسال سیگنال به فواصل خیلی دور) • گیرنده نوری _ سیگنالهای نور را دریافت و رمزگشایی میکند. فرستنده نقش
فرستنده شبیه ملوانی است که روی عرشه کشتی فرستنده پیام ایستاده و پیام را
ارسال میکند. فرستنده ابزار تولید نور را در فواصل زمانی مناسب خاموش یا
روشن میکند. فرستنده درعمل به فیبر نوری متصل میشود و حتی ممکن است
دارای لنزی برای متمرکز کردن نور به داخل فیبر هم باشد. قدرت اشعه لیزر بیش
از LEDهاست اما با کم و زیاد شدن دما شدت نورشان تغییر میکند و گرانتر هم
هستند. متداول ترین طول موجهایی که استفاده میشود عبارتند از: ۸۵۰ نانومتر،
۱۳۰۰ نانومتر و ۱۵۵۰ نانومتر. (مادون قرمز و طول موجهای نامریی طیف ) تقویت کننده نوری همانطور
که قبلا هم به آن اشاره شد، نور حین عبور از فیبر ضعیف میشود. (مخصوصا در
فواصل طولانی بیش از نیم مایل یا حدود یک کیلومتر مثلا در کابلهای زیر
دریا) بنابرین یک یا بیش از یک تقویت کننده نوری در طول کابل بسته میشوند
تا نور ضعیف شده را تقویت کنند. یک تقویت کننده نوری دارای فیبرهای
نوری با پوشش ویژه ای است. نور ضعیف شده پس از ورود به این تقویت کننده تحت
تاثیر این پوشش خاص و نیز نور لیزری که به این پوشش تابیده میشود تقویت
میشود. ملکولهای موجود در این پوشش ویژه با تابش لیزر به آنها، سیگنال نوری
جدید و قوی تولید میکنند که مشخصات آن مشابه نور ورودی به تقویت کننده
است. درواقع تقویت کننده نوری یک آمپلی فایر لیزری برای نور ورودی به آن
است. جزییات بیشتر را در سایت www.Photonics.com ببینید. گیرنده نوری گیرنده
نوری مشابه ملوانی که روی عرشه کشتی گیرنده پیام بود عمل میکند. این
گیرنده سیگنالهای نوری ورودی را میگیرد، رمزگشایی میکند و سیگنالهای
الکتریکی مناسب را برای ارسال به کامپیوتر، تلویزیون یا تلفن کاربر تولید و
به آنها ارسال میکند. این گیرنده برای دریافت و آشکارسازی نور ورودی از
فتوسل یا فتودیود استفاده میکند. چرا فیبر نوری باعث بوجود آمدن انقلابی در ارتباطات شده است؟ فیبر نوری در مقایسه با سیمهای فلزی مرسوم (سیمهای مسی)، دارای این مزایا است: ارزان
تر بودن _ فیبر نوری بطول چندین مایل از سیم مسی با همین طول ارزانتر است.
این قیمت مناسب باعث میشود که بتوانید تلویزیون کابلی یا اینترنت را هر
جایی در اختیار داشته باشید و در پول شما هم صرفه جویی میشود. نازکتر بودن _ فیبرنوری با ضخامتی کمتر از ضخامت سیم مسی تولید میشود و این مزیت بزرگی است. ظرفیت
انتقال بالاتر _ از آنجا که فیبرنوری نازکتر از سیمهای مسی است، بنابراین
در کابلی با قطر معلوم تعداد فیبرنوری بیشتری جا میگیرد تا سیم مسی. پس این
امکان فراهم میشود که از کابلی با قطر مشابه تعداد خطوط تلفن بیشتر یا
تعداد کانال های تلویزیونی بیشتری عبور داده شود. تضعیف کمتر سیگنال _ سیگنال عبوری از فیبرنوری نسبت به سیگنال عبوری از سیم مسی کمتر ضعیف میشود. سیگنال
های نوری _ برخلاف سیگنالهای الکتریکی در سیمهای مسی که با سیگنالهای
عبوری از کابلهای نزدیک تداخل میکنند، سیگنالهای نوری در فیبرنوری حتی با
سیگنالهای عبوری از فیبری که در همان کابل است هم تداخل نمیکند. بنابراین
صدا در مکالمات تلفنی واضح تر منتقل میشود و کانال های تلویزیونی هم بهتر
دریافت میشوند. کم مصرف بودن _ ازانجا که سیگنالها در فیبرنوری کمتر
ضعیف میشوند، بنابراین فرستنده های کم مصرف تری نسبت به فرستنده های با
ولتاژ بالا در سیمهای مسی نیاز است. این مزیت باز هم باعث صرفه جویی در
هزینه ها میشود. سیگنالهای دیجیتال _ بهترین و اصلی ترین کاربرد فیبر نوری انتقال اطلاعات دیجیتال است که بخصوص برای شبکه های کامپیوتری مفید است. اشتعال ناپذیری _ چون هیچ الکتریسیته ای از فیبرنوری عبور نمیکند، خطر اشتعال هم وجود ندارد. سبک بودن _ فیبرنوری درمقایسه با سیم مسی وزن کمتری دارد و فضای کمتری را میگیرد. انعطاف
پذیری _ ازانجا که فیبرهای نوری بسیار انعطاف پذیرند و میتوانند نور را
ارسال و دریافت کنند، در بسیاری از دوربین های انعطاف پذیر و تاشو در اهداف
زیر کاربرد دارند: • عکسبرداری پزشکی _ در bronchoscope ( لوله ای
نازک برای عکسبرداری از نایچه ها )،• در endoscope ( برای تصویربرداری از
اعضای توخالی بدن مثل معده و مثانه )،• و در laparoscope ( ابزاری پزشکی
برای بررسی معده و برخی جراحی های کوچک ) کاربرد دارد. • تصویربرداری
ماشینی _ برای چک کردن جوشهایی که در لوله ها و موتورها بصورت ماشینی اجرا
میشود. ( مثلا در هواپیماها،• راکتها،• شاتلهای فضایی و ماشینها ) • لوله کشی _ برای بررسی مجاری فاضلاب بخاطر
وجود این مزایاست که شما فیبرنوری را در بسیاری از صنایع، در ارتباطات
برجسته امروزی و شبکه های کامپیوتری میبینید. مثلا اگر از آمریکا به اروپا
تلفن بزنید (یا برعکس)، و این ارتباط از طریق یک ماهواره مخابراتی انجام
شود، اغلب میشنوید که صدا دچار تکرار و انعکاس میشود. ولی باوجود فیبرنوری
ارتباط شما مستقیم و بدون پژواک است. فیبرنوری چگونه ساخته میشود؟ فیبرنوری
از شیشه شفاف بسیار خالص ساخته میشود. اگر شیشه پنجره را بعنوان محیطی
شفاف که نور را از خود عبور میدهد در نظر بگیریم، بدلیل وجود ناخالصیها در
شیشه، نور بطور کامل و بدون تغییر عبور نمیکند. بهرحال شیشه ای که در ساخت
فیبرنوری بکار میرود، نسبت به شیشه بکار رفته برای پنجره ناخالصیهای بسیار
کمتری دارد. توصیف یک شرکت تولید کننده فیبرنوری از شیشه ای که برای ساخت
آن بکار میرود به اینصورت است: اگر روی سطح اقیانوسی از شیشه بکار رفته در
ساخت فیبرنوری بایستید، میتوانید عمق چندین مایلی آنرا بوضوح ببینید. برای ساخت فیبرنوری بایستی مراحل زیر طی شود: ساخت یک استوانه شیشه ای از پیش تعین شده کشیدن فیبر از استوانه آماده شده آزمایش فیبرهای تولید شده ساخت استوانه شیشه ای شیشه مورد استفاده برای ساخت استوانه طی روندی موسوم به MCVD یا رسوب سازی تعدیل شده شیمیایی با بخار تولید میشود. در روش MCVD اکسیژن از میان محلول کلراید سیلیکون (SiCl۴)، کلراید ژرمانیوم (GeCl۴) و دیگر مواد شیمیایی میجوشد (قلقل میکند). این مخلوط بسیار دقیق و حساب شده، ویژگیهای فیزیکی و اپتیکی گوناگونی دارد. ( ازجمله ضریب شکست، ضریب انبساط، نقطه ذوب و … ) فرآیند MCVD برای ساخت استوانه سپس
بخارهای گاز بوسیکه یک ماشین مخصوص با حرکات دورانی بداخل یک لوله سیلیس
مصنوعی یا لوله کوارتز هدایت میشود که به این عمل آبکاری گویند. در حین
چرخش ماشین، یک مشعل در بیرون لوله به بالا و پایین حرکت میکند. حرارت
بسیار زیاد ناشی از مشعل، باعث میشود دو چیز اتفاق بیفتد: سیلیکون و ژرمانیوم با اکسیژن واکنش میدهند، دی اکسید سیلیکون (SiO۲) و دی اکسید ژرمانیوم (GeO۲) حاصل میشود. دی اکسید سیلیکون و دی اکسید ژرمانیوم روی سطح داخلی لوله رسوب میکنند، باهم آمیخته میشوند تا شیشه شکل بگیرد. ماشین مورد استفاده برای ساخت استوانه ماشین
مخصوص بطور مستمر میچرخد تا استوانه ای استوار و اندود شده ساخته شود.
خلوص شیشه با استفاده از قطعات پلاستیکی که در برابر خوردگی مقاوم است و در
سیستم تزریق گاز بکار رفته و نیز با کنترل دقیق جریان گاز و ترکیب آن حفظ
میشود. روند ساخت این استوانه کاملا خودکار است و چندین ساعت بطول می
انجامد. بعد از اینکه استوانه ساخته شده خنک شد، تست کنترل کیفیت روی آن
انجام میشود. کشیدن فیبر از استوانه آماده شده بعد ازینکه استوانه شیشه ای کنترل کیفی شد، روی دستگاهی بنام برج فیبر کشی سوار میشود. استوانه
شیشه ای در یک کوره گرافیتی داغ میشود ( ٣٤٥٢ تا ٣٩٩٢ درجه فارنهایت یا
١٩٠٠ تا ٢٢٠٠ درجه سانتیگراد ) تا حدی که یک گلوله گداخته شده از نوک آن،
تحت تاثیر نیروی جاذبه سقوط میکند. گلوله شیشه ای مذاب در حین سقوط خنک
میشود و یک رشته شیشه ای را بوجود می آورد. نمایی از یک برج فیبر کشی متصدی
دستگاه این رشته را در داخل دیگر قسمتهای برج از جمله تعدادی فنجانک اندود
کننده و نیز کوره ماوراء بنفش نخ کشی میکند تا در نهایت به قرقره پایین
دستگاه برسد. قرقره مکانیکی فیبر را به آرامی از استوانه داغ شده
میکشد. یک ریزسنج لیزری بدقت این مرحله را کنترل میکند و قطر فیبر را
اندازه میگیرد. اطلاعات بدست آمده از ریزسنج به سیستم خودکار قرقره مکانیکی
ارسال میشود. فیبرها با سرعت ٣٣ تا ٦٦ فوت بر ثانیه ( ١٠ تا ٢٠ متر بر
ثانیه ) از استوانه داغ کشیده میشوند و محصول نهایی روی قرقره پیچیده
میشود. معمولا در نهایت بیش از ٤/١ مایل ( ٢/٢ کیلومتر ) فیبرنوری روی
قرقره جمع نمیشود. تست و آزمایش فیبرنوری آماده شده یک قرقره فیبرنوری موضوع برخی آزمایشها که روی فیبرنوری تولید شده انجام میشود: مقاومت کششی _ فیبر باید بتواند نیروی کشش معادل ٠٠٠/١٠٠ پوند بر اینچ مربع یا بیشتر را تحمل کند. آزمایش منحنی ضریب شکست بررسی فیبر از لحاظ ابعاد هندسی ازجمله کنترل یکنواختی قطر هسته و یکنواختی ضخامت لایه روکش آزمایش
میزان تضعیف امواج در فیبرنوری _ در این آزمایش مشخص میشود که سیگنالهای
نوری در طول موجهای مختلف چه مقدار انرژی خود را از حین عبور از فیبر دست
میدهند. ظرفیت انتقال اطلاعات (پهنای باند) _ تعداد سیگنالهایی که در هر لحظه میتواند بوسیله فیبر منتقل شود. طیف رنگی _ انتشار طول موجهای مختلف نور در هسته فیبر که در بحث پهنای باند حایز اهمیت است. دمای عملیاتی / دامنه تغییرات رطوبت تاثیر دما در تضعیف سیگنال عبوری توانایی هدایت نور در زیر آب _ حایز اهمیت برای کابلهایی که در زیر دریا استفاده میشود. وقتی
فیبر مراحل آزمایش را طی کرد، به شرکتهای فعال در زمینه تلفن، کابل و شبکه
فروخته میشود. در حال حاضر بسیاری از شرکتها سیستمهای نوین مبتنی بر
فیبرنوری را جایگزین سیستمهای قدیمی مبتنی بر سیم مسی کرده اند تا سرعت،
ظرفیت و وضوح بیشتری حاصل شود. فیزیک بازتابش کلی وقتی نور
از یک محیط با ضریب شکست m۱ وارد محیط دوم با ضریب شکست کوچکتری مثل m۲
میشود، زاویه ای که در محیط اول با خط عمود فرضی بر سطح جدا کننده دو محیط
داشت، در محیط دوم تغییر میکند. همچنان که زاویه پرتو در محیط اول، نسبت به
خط عمود فرضی بزرگتر میشود، نور شکسته شده در محیط دوم هم از خط فرضی
دورتر میشود. (زاویه پرتو در محیط دوم هم نسبت به خط فرضی بزرگتر میشود) در یک زاویه خاص (زاویه بحرانی) نور شکسته شده به محیط دوم وارد نمیشود و در عوض در امتداد خط جداکننده دو محیط حرکت میکند. Sin
[critical angle ] = n۲ / n۱ که n۱ و n۲ ضرایب شکست اند بطوریکه n۱ در فیزیک زاویه بحرانی نسبت به خط عمود
فرضی تعریف میشود. در فیبرنوری، زاویه بحرانی نسبت به محوری موازی با فیبر
که در مرکز آن امتداد دارد توصیف میشود. بنابراین ( زاویه بحرانی فیزیکی – ٩٠ درجه ) = زاویه بحرانی در فیبرنوری پدیده بازتابش کلی نور در یک فیبرنوری در
یک فیبرنوری نور در هسته (با ضریب شکست بزرگتر، m۱) سیر میکند و مرتبا با
برخورد به لایه روکش (با ضریب شکست کوچکتر، m۲) شکسته میشود چون زاویه نور
همیشه از زاویه بحرانی بزرگتر است. در انعکاس نور از سطح روکش، مقدار زاویه
انحنای فیبر تاثیر ندارد حتی اگر فیبرنوری یک دایره کامل ساخته باشد! ازانجا
که لایه روکش هیچ نوری از هسته جذب نمیکند، موج نور میتواند مسافتهای
طولانی را طی کند. ولی بهرحال برخی سیگنالهای نوری در حین عبور از فیبر
ضعیف میشوند که دلیل عمده آن ناخالصیهای موجود در شیشه است. میزان
تضعیف سیگنال به درجه خلوص شیشه و طول موج نور عبوری از فیبر بستگی دارد (
مثلا نور با طول موج ٨٥٠ نانومتر در هر یک کیلومتر ٦٠ تا ٧٥ درصد ضعیف
میشود. نور با طول موج ١٣٠٠ نانومتر ٥٠ تا ٦٠ درصد در هر یک کیلومتر و نور
با طول موج ١٥٥٠ نانومتر بیش از ٥٠ درصد در هر کیلومتر تضعیف میشود. ) برخی
از انواع فیبرنوری کارایی بهتری دارند و سیگنال نور در آنها کمتر انرژی
خود را از دست میدهد – کمتر از ١٠ درصد در هر یک کیلومتر برای طول موج ١٥٥٠
نانومتر
جریان مجاز کابلها با هادی مسی و عایق و غلاف پی - وی - سی
جریان مجاز کابلها با هادی مسی و عایق و غلاف پی - وی - سی
کابل سه یا چهار سیمی
کابل دو سیمی
کابل یک سیمی
سطح مقطع (میلیمتر مربع )
هوای 30 درجه
زمین 20 درجه
هوای 30 درجه
زمین 20 درجه
هوای 30 درجه
زمین 20 درجه
18
27
21
30
26
37
1.5
25
36
29
41
35
50
2.5
34
46
38
53
46
65
4
44
58
48
66
58
83
6
60
77
66
88
80
110
10
80
100
90
115
105
145
16
105
130
120
150
140
190
25
130
155
150
180
175
235
35
160
185
180
210
215
280
50
200
230
230
260
270
350
70
245
275
275
315
335
420
95
285
315
320
360
390
480
120
325
355
375
400
445
540
150
370
400
430
460
510
620
185
435
465
510
530
620
720
240
500
520
590
590
710
820
300
600
600
710
680
850
960
400
-
-
-
-
1000
1110
500
.
[ جمعه ششم اسفند 1389 ] [ 22:58 ] [ معین الدین اطهریان ]
نظر بدهید
بهرهبرداري پستهاي فشار قوي وظايف و حدود اختيارات بهرهبرداري پست
اپراتور تنها نيروي انساني
است كه با انجام عمليات و بهره برداري از دستگاههاي تحت كنترل خود با توجه
به مقررات ايمني و حفاظت خويش و ممانعت از بروز صدمات. به دستگاهها نوعي
خدمات مورد نياز را عرضه ميكند همانطوري كه ميدانيد جهت عرضه كردن اين
خدمت دستگاههايي كه با ميليونها ريال ثروت مملكت تهيه شده در اختيار
اپراتور قرار ميگيرد. سپس بر هر اپراتوري فرض است كه آشنايي به تمام
دستگاههاي مورد عمل خويش داشته و چگونگي عمل و كار دستگاهها را فرا گيرد.
اين آشنايي يك ضروريات مسلم حرفه اپراتور بوده و ميبايست قادر به انجام
عمليات سريع بر روي دستگاهها باشد، در سيستم برق مواقعي كه بيشتر مورد نظر
است و اپراتور و ميتواند معلومات و كفايت خود را در آن به ظهور برساند،
مواقع اضطراري و شرايط غير عادي سيستم ميباشد، كه اپراتور بايستي با
ورزيدگي و خونسردي كامل هر چه زودتر بدون فوت وقت شرايط را به حالت عادي،
برگردانده و ديگر آن كه دستورالعملهاي صادر را هر چند وقت يكبار مطالعه
كرده تا بتواند مفاد آن را در موقع اضطراري كه فرصت براي مطالعه مجدد نيست
سريعاً بكار برد.
ثبت وقايع و حوادث و شرايط بهرهبرداري
1ـ ثبت و يادداشت تمام امور اوضاع بايد دقيق و صحيح و فوري
انجام گيرد و در فرم هاي مربوط وارد گردد يادداشتها بايد تاريخ داشته و
ساعت وقوع يا انجام امور ثبت گردد و در مواردي كه وقت حادثه و يا اتفاق
مشخص نيست وقتي را كه اولين بار جلب توجه كرده يادداشت شود.
2ـ ثبت زمان بر اساس 24 ساعت بوده و از نصف شب ساعت 00: 00 شروع و به نصف شب و روز بعد ساعت 24.00 ختم ميگردد.
مثلاً پنجاه و دو دقيقه بعد از نصف شب چنين است 00.52 ثبت عمليات سيستم، از جمله مواردي كه بايد ثبت شوند عبارت است:
الف ) تمام دستورات و عملكرد گروهها كه وارد يا خارج ميشوند. با مشخصات گروه مربوطه.
ب ) تمام دستورات و پيامهاي كه توسط مركز كنترل دسپاچينگ اعلام ميگردد با ذكر مشخصات
پ ) باز و بستن كليدهاي و سكسيونرها با ذكر دليل يا علت آن.
ت ) دريافت يا صدور تضمين هاي حفاظتي يا حفاظت فوري و يا كارتهاي خطر.
ث ) هر گونه موفقيت با كار در نزديكي يا روي دستگاههاي
برقدار همراه با نوع كار قبلاً بايستي طبق برنامه و با موافقت و هماهنگي
مركز كنترل ديسپاچينگ باشد.
ج ) در خواستهاي انجام نشده.
چ ) هر گونه اختلال يا قطعي در سرويس برق يا كم كردن اجباري برق با دلائل مربوط
ح ) گزارشهاي وضع هوا در نقاط مختلف منطقه
خ) هر گونه عيب و نقص مشاهده شده، يا گزارش شده در دستگاهها و وسائل
د ) هر گونه وسيلهاي كه جهت تعمير يا بعلل ديگر از مدار خارج ميشود و همچنين وقتي كه دوباره آماده و در مدار قرار ميگيرد.
ذ ) اشتباهات عملياتي
ر ) تعويض نوبتكاران مطابق با قوانين مربوط
ز ) بازرسي دورهاي ايستگاه
هـ ) وقايعي كه طبق مقررات ديگر بايد ثبت گردد.
شرايط تعويض شيفت:
1ـ هنگام تعويض اپراتوري كه ميخواهد شيفت را ترك كند بايد:
الف ) گزارشي با شرح كافي براي آشنا نمودن اپراتوري كه سر
خدمت ميآيد با تمام اوضاع ايستگاه و تضمينهاي حفاظتي و حفاظت فوري
كارتهاي اخطار و احتياط و موارد لازمي كه بايد در حين تعويض به اطلاع
اپراتور جديد برسد تهيه نمايد و زمان تعويض شيفت را بايد گزارش و امضاء
نمايد. كه خلاصه اين گزارش در دفتر ثبت روزانه ايستگاه بايد وارد گردد.
ب ) اپراتور شيفت بايد شخصاً توجه اپراتور جديد را به هر نوع موضوع مهم و حياتي جلب نموده و توضيح كافي داده و اگر لازم باشد براي درك بيشتر محلهاي مورد نظر را به او نشان دهد.
ج ) امور ثبت شده را در پايان با ذكر تاريخ و ساعت امضاء نمايد.
هنگام تعويض شيفت اپراتوري كه سر خدمت ميآيد بايد:
الف ) گزارش خلاصه اوضاع را كه توسط اپراتور قبلي تهيه و امضاء شده مطالعه و امضاء شده مطالعه نمايد.
ب ) هر جا از ايستگاه را كه به نظر خودش يا اپراتور قبلي لازم باشد بازرسي نمايد.
3) تشريفات تعويض شيفت موقعي كامل است كه اپراتور جديد
گزارش اوضاع و احوال ثبت شده و ساير توضيحات ديگر را براي به عهده گرفتن
شيفت كافي دانست و قبول نمايد، در اين صورت بايد گزارش را امضاء نمود و
زمان تحويل گرفتن را در گزارش ثبت نمايد.
4) تا قبل از امضاء خلاصه گزارش و تحويل گرفتن كار ـ
اپراتور جديد بايد هيچگونه عمل قطع و وصل انجام ندهد و هيچگونه اطلاع و
پيام تلفني با خارج، مبادله ننمايد، مگر اين كه با دستور و راهنمايي
اپراتوري كه در سر نوبت هست. (اپراتور وقت)
5 ) اپراتور نبايد بدون اطلاع و اجازه مقام مسئول جابجايي در شيفت انجام دهد.
6) در صورتيكه يكي از اپراتورهاي قبلي تشخيص دهد كه
نوبتكار جديد براي انجام امور ايستگاه به طور ايمن و بهره وضع مناسب
ندارد بايد از تحويل شيفت خود امتناع كرده و فوراً مراتب را به مسئول
ايستگاه يا مقام مسئول اطلاع داده و كسب تكليف نمايد.
7) كمك از اپراتوري كه سر خدمت نيست:
اگر اشكالاتي پيش آيد و اپراتور نوبتهاي ديگر در ايستگاه باشد در صورت تقاضاي اپراتور سر خدمت بايد به او كمك نمايد.
[ چهارشنبه بیست و هفتم بهمن 1389 ] [ 18:21 ] [ معین الدین اطهریان ]
نظر بدهید
کلیدهای فشار قوی
كليدها: همان طوركه درمبحث كليدهاي فشارضعيف گفته شد وسيله ارتباط سيستم هاي مختلف هستند و باعث عبور و قطع جريان مي شوند.
· كليد درحالت بسته (عبورجريان ) و در حالت باز (قطع جريان) داراي مشخصاتي به شرح زير مي باشند:
1- درحالت قطع داراي استقامت الكتريكي كافي و مطمئن در محل قطع شدگي است.
2- درحالت وصل بايد كليد در مقابل كليه جريان هايي كه امكان
عبور آن در مدار است حتي جريان اتصال كوتاه مقاوم و پايدار باشد و اين
جريان ها و اثرات ناشي از آن نبايد كوچكترين اختلالي در وضع كليد و هدايت
صحيح جريان به وجود آورد .
· بدين ترتيب بايد كليد فشارقوي در مقابل اثرات ديناميكي و
حرارتي جريان ها مقاوم باشد البته براي اينكه ساختمان كليد ساده تر و از
نظر اقتصادي مقرون به صرفه باشد اغلب استقامت الكتريكي و ديناميكي و حرارتي
كليد را توسط دستگاههاي حفاظتي تاحدودي محدود مي كنند.كليدهاي فشار قوي را
ميتوان برحسب وظايفي كه به عهده دارند به انواع مختلف زير تقسيم نمود:
1. كليد بدون بار يا سكسيونر
2. كليد قابل قطع زير بار يا سكسيونر قابل قطع زير بار
3. كليدقدرت يا ديژنكتور
الف- كليدبدون بار (سكسيونر(
سكسيونر وسيله قطع و وصل سيستم هايي است كه تقريبا بدون جريان هستند به عبارت ديگر:
سكسيونر قطعات وسايلي را كه فقط زير ولتاژ هستند ازشبكه
جدامي سازد.(تقريبابدون بار) بدان معني است كه مي توان به كمك سكسيونر
جريان هاي كاپاستيو مقره، ماشين ها و تأسيسات برقي و كابل هاي كوتاه و همين
طورجريان ترانسفورماتور ولتاژ را نيز قطع نمود و ياحتي ترانسفورماتور
ولتاژ را نيز قطع نماييد و يا حتي ترانسفورماتور كم قدرت را با سكسيونر قطع
كرد.
درصورتي كه از سكسيونر جريان عبور كند ولي در موقع قطع
اختلاف پتانسيلي بين دو كنتاكت آن ظاهر نشود قطع سكسيونر بلامانع است. همين
طور وصل سكسيونري كه بين دو كنتاكت آن تفاوت پتانسيلي موجود نباشدگرچه به
محض وصل باعث عبور جريان گردد نيز مجاز خواهد بود.
سكسيونر يك كليد نيست بلكه يك ارتباط دهنده يا قطع كننده
مكانيكي بين سيستم ها است بدون اينكه مداري بسته شود. سكسيونر بايد در حالت
بسته يك ارتباط گالوانيكي محكم و مطمئن دركنتاكت هر قطب برقرار سازد و
مانع افت ولتاژ گردد. لذا بايد مقاومت عبور جريان در محدوده سكسيونر كوچك
باشد تا حرارتي كه در اثر كار مداوم در كليد ايجاد مي شود از حد مجاز تفاوت
نكند. اين حرارت توسط ضخيم كردن تيغه و بزرگ كردن سطح تماس دركنتاكت و
فشار تيغه دركنتاكت دهنده كوچك نگه داشته مي شود.
همين طور مقره هايي كه پايه سكسيونر راتشكيل مي دهند در اثر
نيروي كشش الكترومغناطيسي دو فاز مجاور و مربوط به يك فاز در زمان عبور
جريان كوتاه باشند.
سكسيونرها وسايل ارتباط دهنده الكتريكي و گالوانيكي قطعات و
سيستم هاي مختلف مي باشند و در درجه اول به منظور حفاظت اشخاص و متصديان
مربوطه در مقابل برق زدگي به كاربرده ميشوند بدين جهت طوري ساخته مي شوند
كه درحالت قطع يا وصل محل قطع شدگي يا چسبندگي به طور آشكار قابل رؤيت باشد
يعني درهواي آزاد انجام گيرد.
ازآنجا كه سكسيونر باعث بستن يا باز كردن مدار الكتريكي
نميشودبراي بازكردن و بستن هر مدار الكتريكي فشار قوي احتياج به يك كليد
ديگري خواهيم داشت به نام كليد قدرت كه قادر است مدار را تحت هر شراطي باز
كند و سكسيونر وسيله اي است براي ارتباط كليد قدرت به شين و يا هر قسمت
ديگري از شبكه كه داراي پتانسيل است .
انواع مختلف سكسيونر
1- سكسيونر تيغه اي
2- سكسيونر كشويي
3- سكسيونر كشويي
4- سكسيونر دوراني
5- سكسيونر قيچي اي
1- سكسيونر تيغه اي
اين سكسيونرها كه براي ولتاژهاي تا kv 30 به صورت پل و سه
پل ساخته مي شوند داراي تيغه هايي هستند كه ضمن قطع كليد عمود بر سطح افقي
( درسطح محورپايه ها) حركت مي كنند و در بالاي ايزولاتور (پايه) قرارمي
گيرند .
سكسيونر تيغه اي براي فشارقوي به صورت يك پل ساخته ميشوند وفرمان قطع و وصل آنها عموما كمپرسي با هواي فشرده انجام مي گيرد.
2- سكسيونر كشويي
سكسيونركشويي براي كيوسك يا قفسه هايي كه داراي عمق كم
هستند بسيار مناسب است. دراين سكسيونر تيغه متحرك در موقع قطع در امتداد
خود(درامتداد سطح افقي يا عمود بر سطح محور پايه ها) حركت مي كند و بدين
جهت فضاي اضافي براي تيغه در حالت قطع از بين ميرود.
3- سكسيونردوراني
سكسيونر دوراني كه براي ولتاژهاي زياد به خصوص60و110 کیلوولت
ساخته مي شود به جاي يك تيغه بلند و يك كنتاكت ثابت داراي دو تيغه متحرك و
دوراني ميباشد كه با برخورد آنها به هم ارتباط الكتريكي برقرارمي شود.
در اين نوع كليد حركت به موازات سطح افقي و يا عمود بر سطح
محور پايه ها انجام مي گيرد و داراي اين وضعيت است كه با كوچك بودن طول
بازوي تيغه فاصله هوايي لازم بين دوتيغه به وجود مي آيد و چون تيغه ها با
گردش پايه ها باز و بسته ميشوند عوامل خارجي مثل فشار باد و برف و غيره نمي
تواند باعث وصل بي موقع آن گردد يا به علت يخ زدگي كنتاكت ها در زمستان
احتياج به نيروي اضافي براي بازكردن آنها نيست .
4- سكسيونرقيچي اي
سكسيونر قيچي اي براي فشارهاي زياد و خيلي زياد بسيار مناسب
است. زيرا به علت اينكه كنتاكت آن را شين هوايي تشكيل مي دهد احتياج به دو
پايه عايقي مجزا از يكديگركه در فشار قوي باعث بزرگي ابعاد و سنگيني وزن آن
مي شوند ندارد و فقط شامل يك پايه عايقي است كه چنگك يا تيغه قيچي اي
مانندكنتاكت دهنده روي آن نصب مي شود و باحركت قيچي مانندي با شين يا سيم
هوايي ارتباط پيدامي كنند.
مورداستعمال سكسيونر قيچي اي كه به آن سكسيونر يك ستوني نيز
گفته ميشود در شبكه اي است كه داراي دو شين به ازاي هر فاز در سطح و ارتفاع
مختلف نسبت به زمين و بالاي هم باشد و سكسيونر ارتباط عمودي بين اين دو
شين را فراهم ميسازد.
انتخاب سكسيونر از نظر نوع و مشخصات
انتخاب سكسيونرازنظرنوع فقط بستگي به شكل وطرز قرار گرفتن شين ها شمش بندي شبكه و محلي كه بايد سكسيونر در آنج نصب شود دارد .
مشخصات سكسيونر بستگي به مشخصات فني و الكتريكي دارد.
همان طور كه گفته شد سكسيونرها بايد در مقابل حرارت ناشي از
عبور جريان عادي و اسمي و جريان اتصال كوتاه و نيروي ديناميكي جريان اتصال
كوتاه و به خصوص جريان ضربه اي استقامت كافي داشته باشد .
سكسيونر در حالت باز بايد عايق خوب و مطمئني براي پتانسيل بين تيغه و كنتاكت ثابت هر فاز و با زمين باشد .
لذا مشخصات مهم يك سكسيونر كه گوياي مشخصات فني و استقامت الكتريكي و ديناميكي آن ميباشد عبارتند از
1- ولتاژناميun
2- جريان نامي in
3- جريان اتصال كوتاه ضربه اي مجاز Is
4- جريان اتصال كوتاهIth
ب - كليد قابل قطع زير بار
كليد فشار قوي قابل قطع زير بار در ضمن اين كه بايد وظيفه يك
سكسيونر را انجام دهد يعني در ضمن داشتن ولتاژ، يك قطع شدگي قابل روئيت و
مطمئن در مدار شبكه فشار قوي به وجود آورد، بايد قادر باشد مانند يك
ديژنكتور قدرت هاي كوچك الكتريكي را نيز قطع كند .لذا هر سكسيونر قابل قطع
زير باري بايد داراي وسيله اي براي قطع فوري جرقه باشد.
سكسيونر قابل قطع زير بار اصولا داراي قدرت وصل بسيار زياد
است و مي تواند جريان هاي با شدت 25-75 كيلو آمپر (ماكسيمم مؤثر ) را به
خوبي وصل كند ولي قدرت قطع آن كم و از 1500-400 آمپر يعني در حدود جريان
نامي آن تجاوز نمي كند. لذا نتيجه مي شود كه اين كليد ها براي قطع جريان
اتصال كوتاه ساخته نشده و مناسب هم نمي باشد .
سكسيونر قابل قطع زير بار براي فشار نامي20کیلو ولت ساخته ميشود مورد استعمال آن فقط در تأسيسات قشار متوسط است .
كليد قابل قطع زير بار به خاطر اين كه كار سكسيونر را نيز
انجام ميدهد بدون اين كه براي قطع آن احتياج به برداشت بار باشد براي صرفه
جويي در وسايل چفت و بست بين سكسيونر و ديژنكتور و جلوگيري از فرمان هاي
غلط و رعايت نوبت فرمان از آن به جاي سكسيونر در خطوط خروجي نيز استفاده مي
شود.
در ضمن سكسيونر قابل قطع زير بار براي وصل سيم هاي انتقال
انرژي كابلهاي خروجي ترانسفورماتورهاي كم قدرت و همين طور قطع و وصل اين
كليدها اغلب دستي است .البته فرمان موتوري و كمپرسي آن نيز طبق سفارش امكان
پذير است.
ج- كليد قدرت يا ديژنكتور
ديژنكتور كليديست كه ميتواند در موقع لزوم جريان عادي شبكه و
در موقع خطا جريان اتصال كوتاه و جريان اتصال زمين و يا هر نوع جرياني با
هر اختلاف فازي را سريع قطع كند .
براي انتخاب كليد قدرت بايد به نكات زير توجه كرد :
1. ولتاژ نامي كليد كه معمولا برابر ولتاژ شبكه ايست كه كليد
در آن نصب ميشود و مي تواند در حدود 15./. هم از ولتاژ شبكه كوچكتر باشد
.اغلب بخاطر به وجود آوردن اطمينان بيشتر در استحكام شبكه از كليدي استفاده
ميشود که ولتاژ نامي آن از ولتاژ شبكه قدري بزرگتر باشد . مثلا در شبكه 13
هزار ولت از سريkv20 به جاي kv 10 استفاده میشود.
2. جريان نامي كه مساوي با بزرگترين جريان كار معمولي شبكه است .
3. قدرت نامي قطع كليد كه بايد با قدرت اتصال كوتاه در محل كليد مطابقت كند .
براي محاسبه قدرت قطع كليد و جريان اتصال كوتاه شبكه مي توان از كتاب محاسبه اتصال كوتاه در شبكه از انتشارات دانشگاه تهران كمك گرفت
درضمن با همين قدرت قطع قدرت وصل نامي كليد نيز عملا مشخص
ميشود زيرا بر حسب تعريف V D E بايد قدرت وصل كليد در حدود 5/2 برابر قدرت
قطع آن باشد.
4- نوع فرمان وصل كليد :دستي-الكتريكي ويا كمپرسي توسط هواي فشرده
5- طريقه نسب كليد :كشويي-ثابت.
6-نوع قطع كننده اتوماتيك : قطع كننده پريمر يا زكوندر
7- براي نصب در شبكه آزاد يا شبكه سرپوشيده
يكي ديگر از مشخصات مهم كليد زمان تأخير در قطع كليد است . اين زمان بر حسب تعريف عبارت است از:
حد فاصل زماني بين لحظه فرمان قطع توسط رله مربوط و آزاد كردن
ضامن قطع كليد تا خاموش شدن كامل جرقه . اين زمان در كاليدهاي مدرن امروزي
به 5./. ثانيه مي رسد كه تقريبا 2./. ثانيه آن براي قطع جرقه مصرف ميشود
كليدهاي قدرت امروزي براي در حدود25000قطع و وصل ساخته مشوند و
بايد ساليانه يك بار يا پس از هر 3000بار قطع و وصل يك بار سرويس و مورد
بازديد اساسي قرار گيرند .
نظر بدهید
رنج CT
*CT**Current Transformer*CT = دستگاهی ترانسفورماتوری است که جریان الکتریکی را از نسبتی به نسبت دیگر تبدیل می کند.رنج اولیه Ct ها:2000A-1500A-1250A-1200A-1000A-800A-750A-600A-500A-400A-300A-25 0A-200A-150A-100A-75A-50A-25Aرنج ثانویه CT ها:1A-5A[img:4efde67c2b]http://i2.tinypic.com/4osh2qg.jpg[/img:4efde67c2b]انواع ترانس جریان از نظر ساختمانی :1- CT های هسته بالا – (Tank Type)2- CT های هسته پایین (TAPCORE)3- نوع بوشینگی (Bushiny Type)4- نوع شمشی5- نوع حلقوی6- نوع قالبی یا رزینی (Castin Resine)ترانس های جریان از نظر هسته به دو نوع تقسیم می شوند :1- ترانس های جریان با هسته اندازه گیری2- ترانس های جریان با هسته حفاظتی1-
ترانس های جریان با هسته اندازه گیری وظیفه دارند که در حدود جریان نامی و
عادی شبکه از دقت لازم برخوردار باشند. و این نوع هسته ها باید در جریان
های اتصالی کوتاه به اشباع رفته و مانع از ازدیاد جریان در ثانویه و در
نتیجه مانع سوختن و صدمه دیدن دستگاه های اندازه گیری در طرف ثانویه شوند.2- ترانس های جریان با هسته حفاظتی :باید
در جریانهای اتصال کوتاه هم بتوانند دقت لازم را داشته و دیرتر به اشباع
رفته تا بتوانند متناسب با افزایش جریان در اولیه ، آن را در ثانویه ظاهر
کرده و با تشخیص این اضافه جریان در ثانویه توسط رله های حفاظتی فرمان قطع
یا تریپ به کلیدهای مربوطه داده تا قسمتهای اتصالی شده و معیوب از شبکه جدا
شوند.قدرت نامی ترانس جریان:قدرت اسمی ترانس جریان مساوی
حاصل ضرب جریان ثانویه اسمی و افت ولتاژ مدار خارجی ثانویه حاصل از این
جریان می باشد. مقادیر استاندارد قدرت های اسمی عبارتند از :2.5 – 5 – 10 – 15 – 30 VAکلاس دقت ترانس های جریان:میزان
خطای CT ها با توجه کلاس دقت آنها مشخص می گردد. کلاس دقت CT برای هسته
اندازه گیری و حفاظتی به دو صورت مختلف بیان می گردد. برای هسته اندازه
گیری درصد خطای جریان را در جریان نامی ارائه می کنند.مثلاً کلاس
دقت CL=0.5 یعنی 5/0 % خطا در جریان نامی CT های اندازه گیری را معمولا در
کلاس دقت های 1/0 – 2/0 – 5/0 – 1 -3 – 5 – مشخص می کنند و در کاتولوگ ها و
نیم پلیت تجهیزات به صورت 2/0:cl 5/1200 c.t: مشخص می گردد . در ضمن باید
توجه داشت اگر بر روی نیم پلیت ها 800c نوشنه شود یعنی ولتاژ اتصال کوتاه
اگر از 800 ولت بالاتر رود ct به حالت اشباع خواهد رفت .برای هسته
های حفاظتی درصد خطای جریان رابرای چند برابر جریان نامی بصورت XPY بیان می
کنند . %X خطادر Y برابر جریان نامی مثلا 10 P 5 یعنی 5% خطا در 10 برابر
جریان نا می که CT های حفاظتی بر اساس استاندارد IEC بصورتP 5 P 10 می
باشند ( 30 P 5 و 20 P 5 و10 P 5 )و (20 P 10و 10 P 10).توجه : در
هنگام کار با ترانس جریان ( CT ) وبا هماهنگی که جریان از اولیه آن می گذرد
باید ثانویه آن اتصال کوتاه گردد . در غیر این صورت به علت القاء ولتاژهای
زیاد و خطرناک در ثانویه CT امکان صدمه دیدن و یا ترکیدن CT وجود دارد .CT ها دارای دو نوع خطا می باشند :1- خطای نسبت تبدیل RAT IO =KIS-IP/IP2-خطای زاویه : PHASE DISPLUCEMENT: اختلاف زاویه و ثانویه CT با رعایت نسبت تبدیل خطای زاویه است .3- CT های حفاظتی دارای خطای ترکیبی می باشند . مثلا خطای ترکیبی CT نوع 20P 5 برابر5%است.4-
CT های حفاظتی دارای خطای ALF می باشند. ( ACURRACY LIMIT FUCTER) یعنی
تاچند برابر جریان نامی CT نباید خطای CT از حد گارانتی تجاوز کند مثلا
خطای ALF در CT 20 p 5 برابر 20 می باشند .
انواع ترانس جریان از نظر ساختمانی:ترانس جریان با هسته بالا :در
این ترانس مسیر طی شده توسط سیم پیچ اولیه در داخل ترانس اتصال کوتاه ترین
مسیر بوده و طرح آن بهترتیبی است که سیم پیچ ثانویه با کمترین فاصله هوای
دور تا دور هسته را که بصورت حلقه می باشد پیچیده شده و هادی اولیه از وسط
این حلقه عبور می کند و این دو سیم پیچ با عایق بندی مناسبی از هم ایزوله
می باشند .به منظور جلوگیری از انقباض و انبساط روغن در اثر
تغییرات درجه حرارت ناشی از تغییرات بار شبکه از گاز نیتروژن یا دیافراگم
ارتجاعی با لاستیکی در بالای CT استفاده می شود .ترانس های جریان هسته پایین یا TANK TYPE))دراین
نوع ترانس هادی اولیه U شکل درون بوشینگ قرار گرفته که عایق بندی کاغذ و
روغن روی سیم پیچ اولیه بوده و آن را از سیم پیچ ثانویه که با حداقل فاصله
هوای روی هسته پیچیده شده ایزوله می نماید و فاصله بین این دو سیم پیج نیز
با روغن پر شده است .به منظور انقباض و انبساط روغن در اثر تغییرات
بار شبکه از بالشتک های ارتجاعی لاستیکی ( دیافراگم ارتجاعی ) یا گاز
نیتروژن استفاده می گردد .CT های نوع بوشینگی :در نوع
بوشینگی هسته و سیم پیچ ثانویه در داخل بوشینگ (ترانس- کلید – راکتورها
)قرار داشته و از هادی که داخل بوشینگ است بعنوان سیم پیچ اولیه ترانس
جریان استفاده می گردد . از CT های نوع بوشینگی دردستگاه هایی نظیر کلید
های فشار قوی از نوع DETUNK TYPE و یا بوشینگ راکتور ها به منظور صرفه جویی
در هزینه های ساخت استفاده می شود .
ترانس جریان نوع قالبی یا رزینی:از
این نوعCT ها بیشتر در مناطق گرمسیری و به منظور جلو گیری از نفوذ رطوبت و
گرد و خاک به داخل CT استفاده می شودو تا سطح ولتاژ 63 کیلو ولت و جریان
1200 آمپر بیشتر طراحی نشده اند.نسبت تبدیل و روشن های تغییر نسبت تبدیل ترانس جریان ها:از
آنجایی که در تمام اوقات از خطوط انتقال بار نامی کشیده نمی شود بنابراین
لازم است که نسبت تبدیل ترانس جریان که به ازاء عبور جریان نامی از خط
انتخاب کرده ایم تغییر بدهیم تاد قت اندازه گیری بیشتر شود و همچنین از
تنوع رنج ساخت و خرید CT کاسته شود .
[
نظر بدهید
علائم و شماره گذاري در دياگرامهاي شبكه برق
اسامي ايستگاهها:
اسامي ايستگاهها كه در طرحها و فرمها و دياگرامها عملياتي بكار برده مي*شوند.شامل اصطلاح، نوع و يا مخفف نام هايي است كه توسط واحد مركزي وزارت نيرو مطابق با استاندارد تعيين و تصويب شده است.مركز
ديسپاچينگ ملي در نقشه*هايي كه از شبكه برق ارائه مي*دهد مقررات تصويب
شده*اي را بكار مي*برد كه در واقع مقررات استاندارد شده وزارت نيرو
مي*باشند. مقررات فوق* شامل علائمي است كه براي مشخص كردن واحدهاي توليدي ـ
ترانسفورماتورها ـ كليدها ـ و ساير تجهيزات ايستگاهها استفاده مي*شود.
همچنين طبق قرار دادهاي فوق علائم مشخصه جهت شناسائي ولتاژ خط شماره خطوط
سطح مقطع آنها و رسم خط بكار مي*رود در زير عمده مقررات و قراردادهاي نقشه
خواني جهت نقشه*هاي شبكه برق كشور ملاحظه مي*شود:GORGAN.TRANSFORMER.STATION(GORGAN.T. S)
مشخصات ايستگاهها:هر ايستگاهي توسط يك علامت مخصوص به خود مشخص مي*شود و اين علامت معمولاً اولين حرف نام ايستگاه مي*باشد. مثلاً حرف A مشخص ايستگاه اراك.علامت
شناسايي ايستگاه هميشه جلوي تمام تجهيزات و ايستگاههايي كه در نقشه
عملياتي نشان داده شده نوشته مي*شود و بدين ترتيب علامت مشخصه تجهيزات و
دستگاههاي دو ايستگاه مجاور هيچگونه تشابهي نخواهد داشت.براي مثال شماره كليدهاي دو طرف خط AL833 (خط 23 اراك لابن) در اراك A 8332 و در لابون L8332 مي*باشد.
شناسايي خطوط و كابلهاي و اتصالات خطوط:براي
شناسايي خطوط هر خط علامت شناسايي ايستگاههاي مربوط به آن را ذكر كرده و
بدنبال آن سه رقم نوشته شود. رقم اول نشان دهنده ولتاژ دو رقم بعدي شماره
خط را مشخص مي*سازدمثلاً همدان سنندج NJ813 علامت شناسايي ايستگاه همدان (N) و ايستگاه سنندج (J) عدد 8 نشاندهنده ولتاژ 230 كيلو ولت و عدد 13 شماره خط مي*باشد.خطوط
انشعابي نيز توسط علامت شناسايي ايستگاههايي كه از آن، منشعب مي*شود مشخص
خواهد شد ارقام زير نشاندهنده نوع ولتاژ ايستگاهها و تجهيزات و خطوط بوده
كه در كد گذاري به عنوان اولين رقم بكار مي*رود.شماره نوع ولتاژ بر حسب كيلو ولت0 6/0 و پايين تر و نقاط صفر1 6/0 تا 3/6 كيلو ولت2 3/3 تا 3/6 كيلو ولت3 3/6 تا 15 كيلو ولت4 15 تا 20 كيلو ولت5 20 تا 33 كيلو ولت6 33 تا 66 كيلو ولت7 66 تا 132 كيلو ولت8 132 تا 230 كيلو ولت
علائم شناسايي ايستگاههاحرف زير به عنوان علائم شناسايي (كد) قطعات و دستگاههاي مختلف انتخاب و در شماره گذاري بكار رفته*اند.كندانسور ـ كمپاناتور condenser . compensatorفيدر ـ خط تغذيه F. Feederژنراتور G. Genratorجمپرها ـ كليد و اتصالات J . Junction and switchingخط L . Lineسيم خنثي ـ سيم صفر N. Neutralرگلاتور ـ راكتور ـ مقاومت R . Regulator . Reactor . Resistorشنت ـ باي پاس S . Shant . By passترانسفورماتور ـ تپ چنجر T . Transpormer - Tapchangerكابل Ca.Cableخازن كوپلاتور CC. Cupling capacitorترانس ولتاژ P . T. Potantial trans pormerترانس ولتاژ زمين C. V. T. Capacitor. Volt. Transترانس زمين G T. Grounding. Transبرقگير L . A. Littaing . Arrester ترانس مصرف داخلي S . S- Station serrice .Trans
شينه ها:شينه*ها
توسط يك عدد دو رقمي مشخص مي*شوند كه اولين رقم نشان دهنده، شينه و دومين
رقم نشان دهنده تعداد شينه*ها است مثلاً 81شماره اولين شينه 230 كيلو ولت.هر
گاه در ايستگاهي بيش از يك قطعه شينه وجود داشته باشد براي تشخيص هر قطعه
از ديگران به آنها شماره*هاي متوالي مي*دهيم مثلاً: 81 و 82 و 83 و 91 و 92
و 93.معمولاً شينه*هاي اصلي با عدد فرد و شينه*هاي فرعي با عدد زوج شماره گذاري مي*شود.كليدها (دژنكتورها ـ سكسيونرها)كليه
كليدها شامل انواع دژنكتور*هاي گاري ـ روغني ـ هوايي ـ انواع سكسيونرها ـ
فيوزها و ساير وسايل قطع و وصل توسط يك عدد چهار رقمي (در حالت خاص براي
كليدهاي غير قابل كنترل از دور باريك عدد 5 رقمي شماره*گذاري مي*شوند.)اولين رقم نشان دهنده ولتاژ كليد ارقام دوم و سوم مشخص كننده نوع و شماره دستگاهي است كه دژنكتور به آن اتصال دارد. مطابق جدول زيرشماره دستگاه (وسائل)00 تا 39 خطوط (40 خط در هر ايستگاه)40 تا 59 ترانسفورماتورها ـ راكتورها ـ خازنها (20 ترانس در هر ايستگاه)60 تا79 ژنراتور (20 ژنراتور در هر نيروگاه)80 تا 99 متفرقه در جاهايي*كه دژنكتور يا كليد به طور مشخص به دستگاهي اتصال نداشته مثل كليد*هاي كوپلاژ و غيره.رقم چهارم مطابق جدول زير نشان دهنده نوع و عمل كليدهاي مي*باشد.شماره محل يا عمل كليد1 سكسيونرها انتخاب كننده اولين شينه2 كليد قدرت (دژنكتور)3 سكسيونر خط4 سكسيونر انتخاب كننده دومين شينه5 سكسيونر باي پاس6 سكسيونر ترانس و يا فيوز7 سكسيونر قطع ژنراتور8 كليد متفرقه9 سكسيونر زمين10 سكسيونر جدا كننده دومين شينه (باس شكن)و يا اطراف شينه دژنكتورهايي كه باي پاس دارند.و
سكسيونرهاي طرفين دژنكتور كوپلاژ با ارقام 1 و 4 مشخص مي*شود براي مشخص
كردن سكسيونرهاي زمين روي شينه پس از شماره ولتاژ عدد 8 بعد شماره ترتيبي
شينه و سپس عدد 9 را قرار مي*دهيم مثلاً شماره سكسيونر روي شينه 83 : به طور مثال: 8839ترانسفورماتورهاي قدرت:ترانسفورماتورهاي
قدرت را با حرف مشخص شده و به دنبال آن با توجه به تعداد ترانسهاي ايستگاه
يكي از ارقام 1 تا 19 به طور متوالي قرار مي*گيرد اگر ايستگاهي فقط يك
ترانس داشته باشد آنرا T نمايش مي*دهند ترانسفورماتورهاي مصرف داخلي T1 , T2 , T3ترانسفورماتورهاي مصرف داخلي SS مشخص شده و بدنبال آن مانند ترانسهاي قدرت با توجه به تعداد آنها از ارقام 1 تا 19 قرار مي*گيرد.ترانسفورماتورهاي ولتاژ P.Tترانسفورماتورهاي ولتاژ با حرف CVT . VT , PTمشخص2 شده و بدنبال شماره شينه، خط و يا دستگاهي كه ترانس ولتاژ به آن متصل است قرار مي*گيرند.831 P.T , 81P.T , T, P. Tاگر به دستگاهي يا شينه*اي بيش از يك ترانس ولتاژ وصل شده باشد به ترتيب شماره*هاي 1 و 2 و 3 بعد از ترانس ولتاژ قرار مي*گيرد.T1P.T1 , T1PT2ترانسفورماتورهاي جريان:ترانسفورماتورهاي جريان با حرف CT مشخص شده و بدنبال شماره شينه يا خط و يا دستگاهي كه به آن متصل شده قرار مي*گيرد.841 C. T , 81 C.T , T1C.T1اگر به دستگاهي بيش از يك ترانس جريان وصل شده باشد به ترتيب شماره 1 و 2 و 3 بعد از ترانس جريان قرار مي*گيرد:T1CT1 , T1CT2 , T1 CT3ترانسفورماتورهاي زمين:ترانسفورماتورهاي زمين با حرف GT يا ET مشخص شده و به دنبال آن به ترتيب 1 و 2 و 3 قرار مي*گيرد.GT1 , GT2 , GT3در صورتي كه پستي فقط يك ترانس زميني داشته باشد باGT1 مشخص مي*شود.راكتورهابا حرف R مشخص شده و بدنبال آن يكي از ارقام 1 تا 19 قرار مي*گيرد.مثل R1 , R2 , R3براي راكتورهاي خط حرف R پس از شماره خط قرار مي*گيردخازنها:خازنها يك حرف SC مشخص شده و بدنبال آن يكي از ارقام 1 تا 19 قرار مي*گيرد.مثل: SC1 , SC2 , SC3خطوط ولتاژ كم:خطوط منشعب از ترانسفورماتورهاي ولتاژ و مصرف داخلي با حرف F مشخص شده و بعد از نام دستگاهي كه خط از آن منشعب شده قرار مي*گيرد.مثل: PT1Fبرق*گيرها: با حرف (L. A) مشخص شده و بعد از شماره دستگاه خطي كه بدان تعلق دارد قرار مي*گيرد. T1LA , K835 LAو چنانچه بيش از يك برقگير براي دستگاهي نصيب شده باشد توالي اعداد رعايت مي*شود. اختصارات در صنعت برق MCM , AWG اندازه*ها ديما در استاندارد آمريكا هستند (American wire guage)awg(mille cicular mil)MCM براي مقاطع بيش از mm268/126يك CM سطح مقطع دايره*اي است به قطر 001/0 اينچ
نظر بدهید
مفاهیم تخصصی
Cathod ray tube
لامپ اشعه کاتدی
C.R.T
Distrbuted controL
- systems
سیستم های کنترل توزیعی
D.C.S
Electronic Logic
controllers
کنترل های الکترونی منطقی
Pragrammable
Logic controllers
کنترل های قابل برنامه ریزی منطقی
P.L.C
Diest DigitaL
controL systems
سیستمهای کنترل دیجیتال مستقیم
DDC
SpLit controllers
کنترل انشعابی
Super risory
computer
کامپیوتر ناظر
Inter facing
Hardware
سخت افزار رابط
LocaL controL
unit
واحد کنترل محلی
LCU
Data input/out put
unit
واحد ورودی/خروجی اطلاعات
DI/OU
Computer
Interface device
دستگاه رابط کامپیوتر
CID
Video dispLoy
unit
واحد صفحه نمایش ویدئوی
VDU
Automatic
voLtage ReguLator
تنظیم کننده اتوماتیک ولتاژ
AVR
Basic InsuLatin
LeveL
سطح عایقی پایه
B.I.L
Capacitive
voLtage
transformer
ترانسفورماتورولتاژ خازنی
C.V.T
Circuit
breaker
کلید قدرت
C.B
Current
transfirmer
ترانسفورماتور
جریان
C.T
Direct
Current
جریان مستقیم
D.C
Disconnecting
switch
کلید جدا کننده
D.S
Gos
Insulated
switchgear
پست گازی
G.I.S
Lightning
Arrester
برقگیر
L.A
تپ چنجر قابل عمل زیر بار
O.L.T.C
powerLine
carrier
سیستم مخابراتی پی ال سی
P.L.C
نظر بدهید
وظايف اپراتور پست
قرائت وثبت كليه آمار مربوط به تاسيسات پستها و نگهداري نقشه ها وسوابق مكاتباتيپست .- اجراي كليه فرامين صادره از مركز ديسپاچينگ در رابطه با عمليات تغيير بار و قطع خطوط 132 ,230 ,400 و خطوط20 كيلوولت .- بازديد و كنترل صحيح كليه تاسيسات موجود در پست با توجه به برنامه تعيين شده .- گزارش نواقص موجود در پست ذيربط و تنظيم و ارسال فرم نواقص براي مسئول بهره برداري پست ها و واحد هاي مربوطه .-
انجام عمليات لازم جهت بي برق نمودن قسمتي از تاسيسات كه قرار است روي آن
كار شود با اطلاع و طبق دستور مسئول شيفت و رعايت كليه شرايط ايمني .- تحويل قسمت بي برق شده به گروهي كه قرار است در آن قسمت كار كند .- اطلاع از عملياتي كه قرار است توسط گروه هاي مختلف در پست انجام گيرد .- تحويل تاسيسات تعمير شده از گروههاي تعميراتي .- انجام كليه عمليات لازم در موا قع اضطراري در جهت تامين ايمني فردي و تاسيساتي .- گزارش وضعيت غيرعادي هر قسمت از تاسيسات پستها در هر لحظه به مسئول مربوطه و كتبا” به بهره برداري پستها .- اقدام در مورد بهبود ولتاژ در پست چنانچه تپ چنجر ترانسها بصورت اتوماتيك فرمان نگيرند .- ثبت كليه فعاليتهاي انجام شده توسط گروههاي مختلف در دفتر گزارش روزانه .- ثبت كليه وقايع و عمليات در دفتر روزانه پست .- ثبت اسامي افراد گروهها و افرادي كه به هر عنوان از تاسيسات داخلي و خارجي .- پست بازديد مي كنند در دفتر روزانه پست .-
انجام كليه فرامين و دستور العملهايي كه توسط مسئول بهره برداري پستها ,
مراكز ديسپاچينگ در رابطه با نگهداري و بهره برداري پست صادر مي شود .- انجام ساير امور ارجاعي مرتبط به شرح وظايف .نحوه انجام و ثبت عمليات عمليات
و مانورهاي روزانه طبق دستورالعملها با قيد زمان در دفتر گزارش روزانه ثبت
مي شود , ثبت عمليات بايد بطور اختصار و از نظرمحتوا كامل باشد براي مثال
خروج اتوماتيك يكي از تجهيزات ( ترانسفورماتور يا خط فشار قوي ) بصورت زير
ثبت مي گردد :1- نام دستگاه از مدار خارج شده با قيد شماره2- زمان خروج3- رله هاي حفاظتي كه عمل نموده است4- علت بروز حادثه5- چه تاثيري بر شبكه تحت كنترل گذاشته است6- چه اقداماتي در اين رابطه انجام شده اس
نظر بدهید
تعریف پست , انواع آن و اجزای پست
پست محلی است که تجهیزات انتقال انرژی در آن نصب و تبدیل
ولتاژ انجام می شود و با استفاده از کلید ها امکان انجام مانور فراهم می
شود در واقع کار اصلی پست مبدل ولتاژ یا عمل سویچینگ بوده که در بسیاری از
پستها ترکیب دو حالت فوق دیده می شود.در خطوط انتقال DC چون تلفات ناشی
از افت ولتاژ ندارد و تلفات توان انتقالی بسیار پایین بوده و در پایداری
شبکه قدرت نقش مهمّی دارند لزا اخیرا این پستها مورد توجه قرار دارند. از
این پستها بیشتر در ولتاژهای بالا (800 کیلو ولت و بالاتر) و در خطوط
طولانی به علت پایین بودن تلفات انتقال استفاده می شود.در شبکهای انتقال DC در صورت استفاده از نول زمین می توان انرژی الکتریکی را توسط یک سیم به مصرف کننده انتقال داد.
انواع پست:پستها را می توان از نظر نوع وظیفه,هدف,محل نصب,نوع عایقی, به انواع مختلفی تقسیم کرد.
- براساس نوع وظیفه و هدف ساخت:پستهای افزاینده , پستهای انتقال انرژی , پستهای سویچینگ و کاهنده فوق توزیع .- براساس نوع عایقی:پستها با عایق هوا, پستها با عایق گازی( که دارای مزایای زیراست:پایین بودن مرکز ثقل تجهیزات در نتیجه مقاوم بودن در مقابله زلزله,کاهش حجم, ضریب ایمنی بسیار بالا با توجه به اینکه همه قسمت های برق دار و کنتاکت ها در محفظه گاز SF6 امکان آتش سوزی ندارد,پایین بودن هزینه نگهداری با توجه به نیاز تعمیرات کم تر, استفاده درمناطق بسیار آلوده و مرطوب و مرتفع.معایب پستها با عایق گازی :گرانی سیستم و گرانی گاز SF6 , نیاز به تخصص خاص برای نصب و تعمیرات,مشکلات حمل و نقل و آب بندی سیستم.)
ـــ بر اساس نوع محل نصب تجهیزات : نصب تجهیزات در فضای باز , نصب تجهیزات در فضای سرپوشیده .معمولاف پستها را از 33 کیلو ولت به بالا به صورت فضای باز ساخته وپستهای عایق گازی را چون فضای کمی دارند سرپوشیده خواهند ساخت.
اجزای تشکيل دهنده پست :پستهای فشار قوی از تجهیزات و قسمتهای زیر تشکیل می شود : ترانس قدرت , ترانس زمین و مصرف داخلی , سویچگر , جبران کنندهای توان راکتیو , تاسیسات جانبی الکتریکی , ساختمان کنترل , سایر تاسیسات ساختمانی .
ـ ترانس زمین:از این ترانس در جاهایی که نقطه اتصال زمین (نوترال) در دسترسنمی باشد که برای ایجاد نقطه نوترال از ترانس زمین استفاده میشود .نوع اتصال در این ترانس به صورت زیگزاگ Zn است .این
ترانس دارای سه سیم پیچ می باشد که سیم پیچ هر فاز به دو قسمت مساوی تقسیم
می شود و انتهای نصف سیم پیچ ستون اوٌل با نصف سیم پیچ ستون دوٌم در جهت
عکس سری می باشد .
ـ ترانس مصرف داخلی:از ترانس مصرف داخلی برای تغذیه مصارف داخلی پست استفاده می شود .تغذیه ترانس مصرف داخلی شامل قسمتهای زیر است :تغذیه موتور پمپ تپ چنجر , تغذیه بریکرهای Kv20 , تغذیه فن و سیستم خنک کننده , شارژ باتری ها , مصارف روشنایی , تهویه ها .نوع اتصال سیم پیچ ها به صورت مثلث – ستاره با ویکتورکروپ (نوع اتصال بندی) DYn11 می باشد .
ـ ترانس سویچگر:
تشکیل شده از مجموعه ای از تجهیزات که فیدرهای مختلف را بهباسبار و یا باسبار ها را در نقاط مختلف به یکدیگر با ولتاژ معینیارتباط می دهند .در پستهای مبدل ولتاژ ممکن است از دو یا سه سویچگر با ولتاژهای مختلف استفاده شود .
تجهیزات سویچگر:
باسبار: که خود تشکیل شده از مقره ها , کلمپها , اتصالات و هادیهای باسبار که به شکل سیم یا لوله توخالی و غیره است . بریکر
, سکسیونر , ترانسفورماتورهای اندازه گیری و حفاظتی, تجهیزات مربوط به
سیستم ارتباطی , وسایل کوپلاژ مخابراتی(که شامل : موج گیر , خازن کوپلاژ
, دستگاه تطبیق امپدانس است )
برقگیر: که برای حفاظت در برابر اضافه ولتاژ و برخورد صاعقه به خطوطاست که در انواع میله ای , لوله ای , آرماتور , جرقه ای و مقاوتهایغیرخطی است .
ـ جبران کنندههای توان راکتیو:
جبران کننده ها شامل خازن وراکتورهای موازی می باشندکه به
صورت اتصال ستاره در مدار قرار دارند و نیاز به فیدر جهت اتصال به باسبار
می باشند که گاهی اوقات راکتورها در انتهای خطوط انتقال نیز نصب می شوند .
انواع راکتور ازنظر شکل عایقی :راکتور با عایق بندی هوا , راکتور با عایق بندی روغنی .
انواع نصب راکتور سری :راکتورسری با ژنراتور, راکتورسری باباسبار, راکتورسری با فیدرهای خروجی, راکتورسری بافیدرهای خروجی به صورت گروهی.
ـ ساختمان کنترل:
کلیه دستگاه های اندازه گیری پارامترها, وسایل حفاظت وکنترل
تجهیزات ازطریق کابلها از محوطه بیرونی پست به داخل ساختمان کنترل ارتباط
می یابد همچنین سیستمهای تغذیه جریان متناوب و مستقیم (AC,DC) در داخل
ساختمان کنترل قراردارند,این ساختمان اداری تاسیسات مورد نیاز جهت کار
اپراتور می باشد که قسمت های زیر را دارا می باشد :اتاق فرمان , فیدر خانه , باطری خانه , اتاق سیستم های توزیع برق (AC,DC) , اتاق ارتباطات , دفتر , انبار و ...
باطری خانه:
جهت تامین برقDC برای مصارف تغذیه رله های حفاظتی, موتورهایشارژ فنر و... مکانیزم های فرمان و روشنایی اضطراری و... نیاز به باطری
خانه دارند که در اطاقکی تعدادی باطری با هم سری می شوند و در دو مجموعه
معمولاً 48 و110ولتی قرارمی گیرد و هر مجموعه با یک دستگاه باطری شارژ کوپل
می شوند .
[
نظر بدهید
.:
Weblog Themes By
Iran Skin :.